Interview
PKN fusie in Gouda: een must, een kans, en een uitdaging?
Het proces naar het samengaan van de Gereformeerde Kerk van Gouda en de Hervormde Gemeente te Gouda voltrekt zich langzaam maar zeker, vooral in de praktijk van het kerkelijk werk. In dit perspectief wil de redactie (van het Prot. Kerknieuws) af en toe vanuit de beide kerkgenootschappen collega-functionarissen aan het woord laten. We beginnen hoog in de structuur: met de voorzitters van de beide Algemene Kerkenraden.
N.B. De Evangelisch Lutherse Kerk heeft besloten vooralsnog buiten het PKN proces in Gouda te blijven.
Even voorstellen …
Klaas Bolt, gepensioneerd senior hrm-adviseur bij de gemeente Rotterdam, is vanaf september dit jaar, dus nu zo’n drie maanden, voorzitter van de Gereformeerde Algemene Kerkenraad, kortweg de GAK. Zijn leven begon in het Groningse Appingedam, en via Ridderkerk vestigden zijn vrouw Paula en hij zich in 1976 in Gouda, en kwamen zij kerkelijk in “de Veste” terecht. Hij is, om zich te oriënteren, zijn nieuwe taak begonnen met een flinke reeks gesprekken met allerlei mensen uit de gereformeerde en de hervormde gelederen. “Ik zie ons als een kerk in ontwikkeling. Elk van onze wijken heeft haar eigen identiteit en inkleuring, en daar is niks mis mee. Ik vind goede informatie, communicatie, heldere besluitvorming en transparantie heel belangrijk voor het gevoel van saamhorigheid en betrokkenheid binnen alle geledingen van onze kerk. Daarbij hecht ik erg aan draagvlak voor alles wat je als kerkenraad doet, en besluit. In de GAK spelen momenteel onderwerpen als het jongerenwerk, informatievoorziening en de ontwikkeling van beleidsplannen (mission statement) zowel op AK- als op wijkniveau. Dit ook in samenhang met het voorgenomen fusietraject.
Pieter van Boven, werkzaam als belastingadviseur, is nu drie jaar voorzitter van de Hervormde Algemene Kerkenraad, de HAK. Afkomstig uit Vlaardingen heeft hij binnen Gouda een interessante kerkelijke sightseeing achter de rug. “Ja, van huis uit ben ik gereformeerd (syn.), en startte ik in “de Veste”, onder het gehoor van dominee Schoep.
Via de predikanten Bruijn en Vreugdenhil vonden mijn vrouw en ik bij het begin van ons huwelijk onze plek in de Sint Janskerk; en daar voelen we ons prima thuis. In de HAK stapte ik op een prima rijdende trein; niks spannends eigenlijk, alles werkte naar behoren.
Toch kent de Hervormde Gemeente in de grotere plaatsen, en ook in Gouda, het systeem van verschillende, zeg maar gerust nogal uiteenlopende modaliteiten onder één bestuurlijk dak. Is dat niet lastig te sturen? De heer Van Boven: “Nee hoor, dat wringt in onze vergaderingen helemaal niet. Ik merk in onze HAK dat wij elkaar met onderling respect en mildheid ruimte geven voor verschil in denken en beleven. Op dit moment houdt de HAK zich in het bijzonder bezig met het opstellen van een meerjaren beleidsplan, het geven van een nieuwe impuls aan een PKN – breed Missionair College (met als speerpunt het onderling afstemmen van activiteiten gericht op mensen buiten de kerk), met de organisatie via STEP van het jongerenwerk, en met de PKN vorming”.
PKN vorming in Gouda
Precies, daar wil ik het met de beide heren over hebben. Op mijn vraag hoe de voorzitters hun gevoel omtrent de PKN fusie willen duiden, lopen beiden uiteen.
Klaas Bolt spreekt onomwonden van een ‘must’. “Als we het ontstaan van de PKN in 2004 als uitgangspunt nemen zal dat uiteindelijk ook op lokaal niveau tot stand komen. In veel plaatsen is het al lang zover, en de ‘couleur locale’ bepaalt de snelheid van het samengaan. Zo ook in Gouda. Bovendien, als we echt kerk naar buiten willen zijn, dan past daarin geen verdeeldheid, gebaseerd op het verleden, maar de realiteit van een Protestantse kerk hier in Gouda met als kenmerk: eenheid in verscheidenheid. Bovendien zijn we samen veel sterker om zaken te realiseren”.
Pieter van Boven ziet het PKN proces liever als een kans, een uitdaging. “Als we deze kans laten liggen doen we onszelf, de Gemeente van God te Gouda, tekort. Zo zie ik het ook als mijn roeping om de eenheid te zoeken, en die te bewaren”.
Mission Statement
Welaan, hoever zijn we in Gouda? En hoe staan de GAK en de HAK daarin?
Een ding is zeker, het proces om tot een PKN samengaan in Gouda te komen is al zichtbaar en merkbaar in beweging. De schakels van samenwerking en samengaan worden steeds talrijker en sterker. Het jongerenwerk en de Diaconie gaan al prima samen, de kerkrentmeesters groeien naar elkaar toe, en we hebben nu een gezamenlijk kerkblad, niet te vergeten. Kijk ook naar de Westerkerk waar het PKN–gevoel bestaat, en last but not least, het federatieproces tussen de wijken De Bron en Vredeskerk. Verder vergaderen de GAK en de HAK driemaal per seizoen gezamenlijk. Waar leidt dit toe?
Pieter van Boven “De GAK en de HAK hebben gezamenlijk een Mission Statement, waarin we onszelf en elkaar herkennen. In de komende maand januari hopen onze beide kerkenraden samen te komen tot een stappenplan, een soort spoorboekje naar een uiteindelijk samengaan.
Vervolgens zullen alle wijkkerkenraden, en natuurlijk de gehele gemeente, in dit proces worden betrokken. Klaas Bolt noemt het Mission Statement een onderlegger voor de fusie. Het maakt de huidige situatie en die voor de komende jaren helder. Als ervaren en enthousiaste zeiler weet hij wat voor een succesvolle missie belangrijk is: een goed vaarplan, goede bemanning, de goede wind, stuurmanskunst, en vooral ook goede motivatie; dan kom je er wel.
Zorgvuldigheid boven snelheid
Beide voorzitters denken dat het realistisch is om te streven naar mei 2014 als moment van concreet en daadwerkelijk samengaan. Dat is 10 jaar na de landelijke PKN fusie. Gouda loopt dus niet voorop in de PKN kerken, “maar zorgvuldigheid en draagvlak onder onze kerkleden gaan boven snelheid”. Klaas Bolt: “Het mag ook op een later tijdstip gebeuren, als dat het draagvlak ten goede komt”. Het voornaamste is, aldus de beide mannen: “We zijn op de goede koers”.
Hoe zien de beide voorzitters hun eigen missie? Wat moeten we ons later van hun voorzitterschap herinneren? Tja, wat een vraag…
Pieter van Boven: “Ik hoop dat ik, als ik de hamer overdraag, een bijdrage heb mogen leveren aan de eenheid binnen de Kerk, ja, Kerk met een hoofdletter, ook hier in Gouda.
Klaas Bolt: Het is mijn oprechte wens bij te dragen aan een inspirerende kerk naar buiten, die een duidelijk en herkenbaar gezicht heeft in onze Goudse samenleving.
(interview Prot. Kerknieuws 2010)